Ostatnio zapytano mnie: „Po co w ogóle robić strefowe sterowanie, jeśli w domu jest rekuperacja?” oraz „Jaki sens ma rekuperacja, skoro i tak wietrzę?”. Zamiast odpowiadać teoretycznie, pokażę to na przykładzie jednej z naszych realizacji.
Sterowanie ogrzewaniem strefowym i rekuperacja.
KNX – realizacja dla klienta
Integracja ogrzewania strefowego z rekuperacją
W tej realizacji naszym celem było stworzenie w pełni zintegrowanego systemu sterowania klimatem w domu przy zamontowanym systemie rekuperacji oraz wyjaśnienie, jak dzięki automatyce można połączyć te dwa systemy i zredukować zużycie energii o ~15–20%. Celem integracji było stworzenie sterowania strefowego ogrzewaniem z działającym systemem rekuperacji.
Urządzenia, które wykorzystaliśmy w realizacji, to:
czujniki obecności z pomiarem temperatury i wilgotności EK-SG2-TP-P
Czym jest sterowanie strefowe?
Sterowanie strefowe polega na tym, że każde pomieszczenie lub strefa ma swój regulator temperatury i niezależnie sterowane siłowniki na rozdzielaczu. Dzięki temu można utrzymywać różne temperatury – np.:
22°C w salonie,
20°C w sypialni,
24°C w łazience.
Co daje rekuperacja?
Rekuperacja (wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła) równoważy temperatury między pomieszczeniami i dostarcza świeże powietrze, minimalizując straty energii. W dobrze zbilansowanym systemie wentylacji:
powietrze nawiewane do chłodnych pomieszczeń się dogrzewa,
ciepło z pomieszczeń „cieplejszych” (np. salon) częściowo przenosi się do „zimniejszych”.
To powoduje, że różnice temperatur między strefami są mniejsze – ale nie znikają całkowicie.
Automatyzacja współpracy ogrzewania i rekuperacji
Pierwszym etapem realizacji było zintegrowanie wskazanych urządzeń z systemem automatyki oraz opracowanie ręcznego sterowania dla każdego z nich indywidualnie. Równocześnie przygotowano pełną wizualizację wszystkich urządzeń na serwerze, umożliwiającą ich bieżące monitorowanie i kontrolę.
W instalacji zastosowano również panel Touch and Control, w którym zaimplementowano logikę regulatorów temperatury, umożliwiając bezpośrednie sterowanie temperaturą z poziomu panelu.
Warto podkreślić, że w systemie KNX nie ma centralizacji logiki – wszystkie funkcje sterujące są realizowane bezpośrednio w urządzeniach wykonawczych. Takie podejście znacząco zwiększa niezawodność systemu, minimalizując ryzyko awarii i zapewniając ciągłość jego działania.
Jak system zarządza ogrzewaniem i rekuperacją?
Kolejnym etapem projektu było opracowanie zależności w automatyzacjach systemu. Sterowanie grupami pompowymi odpowiedzialnymi za obieg wody odbywa się za pomocą modułu EK-HH1-TP, z uwzględnieniem zarówno temperatury zewnętrznej – poprzez krzywą grzewczą – jak i czynników wewnętrznych budynku.
Dla każdej strefy zostały stworzone oddzielne regulatory temperatury. Ponieważ cały budynek wyposażony jest w ogrzewanie podłogowe, zastosowano regulatory PID, które zapewniają płynne i precyzyjne sterowanie temperaturą, zamiast tradycyjnego sterowania histerezą.
Sterowanie ogrzewaniem jest w pełni uzależnione od pracy pompy ciepła oraz aktualnego sezonu grzewczego. System automatycznie dostosowuje działanie ogrzewania do panujących warunków zewnętrznych, decydując, kiedy należy rozpocząć grzanie, a kiedy je wstrzymać.
W przypadku pracy rekuperacji, system również reaguje inteligentnie:
Jeśli temperatura w większości stref osiągnie zadany poziom komfortu, bieg rekuperatora zostaje zmniejszony do optymalnego poziomu.
Gdy którykolwiek regulator wskazuje tryb komfort lub aktywne grzanie, rekuperacja zwiększa bieg wentylatora, aby wspierać utrzymanie komfortu cieplnego.
W sytuacji gwałtownego wzrostu wilgotności w pomieszczeniu, system automatycznie podnosi bieg wentylatora wyciągowego.
Sterowanie przepływem powietrza i pracą stref
W instalacji wentylacyjnej zastosowano siłowniki odcinające LM24A-SR, co umożliwia płynne sterowanie przepływem powietrza. Dzięki temu można w razie potrzeby „odciąć” pracę wentylacji w jednej części budynku, zwiększając efektywność wentylacji w innej – na przykład w łazienkach podczas kąpieli lub w sypialniach w nocy.
Całość pozwala na inteligentną, zintegrowaną kontrolę ogrzewania i wentylacji, zapewniając zarówno komfort cieplny, jak i efektywne zarządzanie energią w budynku.
Dodatkowo w oknach zamontowano czujniki otwarcia i zamknięcia, które informują system o wietrzeniu. Przy otwartych oknach system automatycznie wyłącza rekuperację i ogrzewanie, co pozwala na dodatkowe oszczędności energii.
Równocześnie, w przypadku nieobecności domowników, uruchamiany jest zestaw funkcji działających w tle, a odpowiednio zaprogramowane sceny wymuszają konkretne działanie systemu, optymalizując komfort i zużycie energii w całym budynku.
Prosto mówiąc: systemy współpracują, żeby nie „walczyć” ze sobą i nie marnować energii, a Ty czujesz komfort i oszczędzasz na rachunkach.
Podsumowanie
Ogrzewanie strefowe zapewnia komfort cieplny w każdej części domu.
Rekuperacja odpowiada za jakość powietrza i wspomaga ogrzewanie, ale nie zastąpi strefowego źródła ciepła.
Automatyka KNX pozwala na synergiczną pracę obu systemów, minimalizując straty energii i maksymalizując komfort użytkownika.
Jako emteam integrujemy nie tylko urządzenia i systemy. Stanowimy grupę ludzi, która zrzesza instalatorów, firmy i dystrybutorów. W tego typu projektach, jak ten, wspierali nas:
Bezpieczna architektura i segmentacja sieci w Smart Home (LAN, IoT, CCTV, VLAN) W inteligentnym domu bezpieczeństwo nie kończy się na zamkach, alarmie i kamerach. Coraz…
Charakterystyka inteligentnego domu 185 m² z systemem KNX Przedstawiamy kolejną kompleksową realizację systemu automatyki budynkowej, wykonaną w standardzie KNX. Inwestycja dotyczy nowoczesnego, parterowego domu o…
Coraz więcej osób decyduje się na inteligentne rozwiązania w swoich domach. Powód jest prosty – smart home to nie tylko wygoda, ale też konkretne oszczędności.…